Si quis vestrum proximam habet Ecclesiam, properet ad eandem, et ibi Dominico die semetipsum precibus lachrymisque : sint oculi manusque vestrum toto illo die ad Deum expensæ : ipse est enim dies requietionis perpetuæ : ipse nobis per septimæ diei umbram insinuatus noscitur in lege, et Prophetis : Justum igitur est ut hanc diem unanimiter celebremus, per quam facti sumus quod non suimus. » Et encore plus bas : « Si quelqu’un d’entre vous méprise cette exhortation salutaire, qu’il sache, premièrement qu’il sera puni de Dieu pour le mépris qu’il en aura fait, et en second lieu, qu’il attirera sur soi la colère de l’Eglise. » Et infra , « si quis itaque vestrum hanc salubrem exhortationem parvipendiderit, aut contemptui tradiderit, sciat se pro qualitatis merito principaliter a Deo puniri, et deinceps sacerdotali quoque iræ implacabiliter subjacere, » lib. 4, de ejus vita c. 18 etc., . […] « Melius esse die Dominico fodere, aut arare, quam choreas ducere. » Ce qui s’accorde parfaitement avec ce passage de saint Augustin, que saint Thomas rapporte ; « un Juif ferait mieux d’aller travailler dans son champ, que d’assister à la Comédie ; et les femmes Juives encore feraient mieux de filer de la laine le jour du Sabbat, que de danser comme elles font avec insolence les jours de leurs Fêtes ». […] Si quis vestrum proximam habet Ecclesiam, properet ad eandem, et ibi Dominico die semetipsum precibus lachrymisque : sint oculi manusque vestrum toto illo die ad Deum expensæ : ipse est enim dies requietionis perpetuæ : ipse nobis per septimæ diei umbram insinuatus noscitur in lege, et Prophetis : Justum igitur est ut hanc diem unanimiter celebremus, per quam facti sumus quod non suimus. » Et infra , « si quis itaque vestrum hanc salubrem exhortationem parvipendiderit, aut contemptui tradiderit, sciat se pro qualitatis merito principaliter a Deo puniri, et deinceps sacerdotali quoque iræ implacabiliter subjacere, » lib. 4, de ejus vita c. 18 etc., . […] « Melius esse die Dominico fodere, aut arare, quam choreas ducere. » S.
Voici ses paroles « Cum vero dicere quidquam turpe interdixerimus, clarum est quia et aspicere aut picturas, aut actus deformes prohibemus : sit igitur cura magistratibus nullam neque picturam neque statuam esse talium rerum imitatricem nisi apud Deos quosdam, tales, quibus etiam lasciviam lex tribut. » Aristotel. 7. […] Patiamur, inquit, etsi hujusmodi cives a Censore melius est, quam a Poëta notari : sed Periclem cum jam suæ civitati maxima authoritate plurimos annos domi et belli præfuisset, violari versibus, et eos agi in scena non plus decuit, quam si Plautus, inquit ; noster voluisset, aut Nævius, Publio et Cneo Scipioni, aut Cæcilius Marco Catoni maledicere. » Cicero in lib. […] Augustin « Dæmonum est suave sacrificium cum aut dicitur a nobis alioquid aut fit, quo honestas, quæ est amica justitiæ, improbis actibus violata discedat. […] indui ferino habitu, et capræ aut cervo similem fieri ? […] « Il n’est point permis, dit-il « Non liceat Christianis tenere traditiones Gentilium : scriptum est enim : omnia quæ facitis aut in verbo, aut in opere, omnia in nomine Domini nostri Jesu Christi facite, gratias agentes Deo.
Les femmes se rendent coupables lorsqu’elles portent des parures qui blessent la modestie, plus coupables encore, si elles en introduisent la mode : « Sic sane graviter peccant mulieres quæ ubera immoderate denudata ostendunt ; aut alicubi introducunt morem ubera, etiam non ita immoderate, denudandi 1. » Sont coupables de péché mortel, les artistes dont les tableaux, les gravures et les statues ne respectent point les lois de la pudeur ; « quibus nempe exhibentur personæ grandiores nudis partibus pudendis ». […] On excusera même de tout péché ceux qui ont quelque juste cause d’y assister : « Sic, verbi gratia, potest sine peccato spectaculis assistere mulier conjugata, ne marito imperanti displiceat, filius aut filia, ut patri obediat 6. » Mais ceux même qui sont obligés d’aller au spectacle, comme ceux qui croient pouvoir y aller, doivent se tenir en garde contre le danger. […] Il en est, proportion gardée, de la danse comme du spectacle ; elle n’est point illicite de sa nature ; on ne peut donc la condamner d’une manière absolue, comme si elle était essentiellement mauvaise : « Choreæ, dit saint Alphonse de Liguori d’après saint Antonin, per se licitæ sunt, modo fiant a secularibus, cum personis honestis, et honesto modo, scilicet, non gesticulationibus inhonestis 13. » « Quando vero Sancti Patres eas interdum valde reprehendunt, loquuntur de choreis turpibus, aut earum abusu 14. » Saint François de Sales pensait comme saint Alphonse et comme saint Antonin.
» Cette discipline fut observée en France ; sans accumuler ici les autorités, il suffit de citer les Statuts Synodaux du Diocèse de Soissons de l’an 1561. non seulement on refusait la sépulture Ecclésiastique à ceux qui étaient morts sur la place, mais encore à ceux qui mouraient de leurs blessures : « De jure prohibentur, dit-on dans le titrede sepulturæ, qui torneamento exercendo in ipso et ex ipso exercitio moriuntur, aut ibidem etiam lethale vulnus, unde mors secuta sit, acceperunt. […] Cependant ce Concile est obligé d’interdire cet usage aux Clercs et à tous les Chrétiens : « Quod non oporteat sacris officiis deditos aut Clericos aut continentes se aut omnem omnino Christianum cum mulieribus Lavacra habere communia.